رابطه های شماری: در دستور زبان به واژه‌های میانجی میان شماره و شمرده (عدد و معدود) اطلاق می‌شود. این رابطها در زبان نوشتاری همان نقشی را دارند که واحدها در علم فیزیک دارند. برای تعیین واحدهای مقدار یا تعداد و نوع و اندازهٔ شمرده دبیران و نویسندگان و حسابداران دیوانی سده‌های اخیر واژه‌های قراردادی مناسبی را برگزیده و بکار برده‌اند که امروزه در دستور زبان به آنها رابط شماری گفته می‌شود.
نفر=شتر.درخت خرما ،انسان
مجلس: واحد مینیاتورهای دست‌نویس‌های قدیمی.
والور= درجه ي رنك
فروند =واحد شمارش دستگاه‌های بزرگ نظامی و غیرنظامی است. این واحد برای انواع هواگردها (هواپیما، بالگرد، جت و غیره) و شناورها (ناو، کشتی، قایق، لنج و جزاینها) و نیز دیگر تجهیزات نظامی مانند موشک و رادار به کار می‌رود.
استکان: برای مایعات، چای، قهوه، شیر و غیره بکار می‌رود.
اصله: برای درخت، چوب، تیر، سنبه.
انبار: حبوبات انباشته شده (مثل یک انبار گندم)، کالا
باب: خانه، مِلک، چادر، ساختمان از قبیل دکان، حجره، رستوران، مسجد، فروشگاه، حمام، تصفیه‌خانه.
بار: وزن، نمونه (یک بار هندوانه، سه بار سبزی)
بارخانه: صندوق جواهر (یک بارخانه فیروزه)
بدره: بسته نقدینه‌ها (یک بدره اشرفی)، اشرفی، سکه‌های زر.
برگ: کاغذ، ورق.
بطانه: خز، سنجاب، پوست بخارایی.
بطری: نوشیدنیها،
بغل: حجم و وزن (یک بغل سبزی، یک بغل آجیل و شیرینی)
بقچه: نخ، بسته نخ، رخت، شال
بته، بوته: درخت بی‌تنه مانند گل و گیاهان زینتی (مثل یک بوته نعنا)
بند: کاغذ
پاره: ده، روستا
پارچه: آبادی
پُرس: چلوکباب، غذا و مانند آن.
پیمانه: مایعات و گاه چیزهای دیگر.
تا: اکثر چیزها، مطلق اشیاء شمارشی مانند «پنج تا اتاق»، مطلق عدد مانند "سه تاً.
تار: مو
تازیانه: افعی، مارهای سمی
تخته: مفروشات (فرش، قالی، قالیچه، گلیم، زیلو، پتو، جاجیم)، پارچه، لحاف، تشک، لوح، برات.
تَن: انسان
تُن: واحد وزن.
توپ: پارچه. (بیست متر پارچه بسته‌بندی‌شده لباس را یک توپ می‌گویند).
جام: شیشه،
جفت: کفش، جوراب
جریب: واحد مساحت برای زمین و ملک.
جلد: کتاب، مجله
حلقه: فیلم عکاسی، لاستیک، مار
دانه: تخم مرغ
دست: قاشق و چنگال، رخت‌خواب
دستگاه: ماشین‌آلات، خودرو، آپارتمان
راًس: گوسفند، گاو
رشته: قنات
زنجیر: فیل
شاخه: گُل، آهن‌آلات
عدد: در، پنجره
عدل: پنبه
فقره: پرونده، برات، چک، سفته، فیش بانکی، گواهینامه، برداری، جواز، وام، مِلک، لایحه، جرم، قتل، سرقت، حادثهٔ رانندگی
قالب: صابون
قبضه: تفنگ
قرص: نان
قطعه: عکس ،زمين
قلاده: پلنگ، یوزپلنگ، سگ
قطعه: تمبر
نخ: سیگار
نفر: انسان، شتر
واحد: حمام، آپارتمان، منزل مسکونی
بار: واحدشمارش کالاهایی که به مقیاس معینی بسته بندی می‌شوند
برگ: واحدشمارش کاغذهای جلدنشده
بند: واحدشمارش یک دسته کاغذومقوابه مقدارمعین
تخته: واحدشمارش قالی، پتووفرش
توپ:واحدشمارش پارچه ندوخته
تیر:واحدشمارش قشنگ
ثوب:واحدشمارش لباس دوخته
جام:واحدشمارش شیشه پنجره، آیینه
جفت:واحدشمارش کفش، جوراب، دست
جلد:واحدشمارش کتاب
جین:واحدشمارش قرقره، دکمه، مداد
حب:واحدشمارش قند، آب نبات، قرص
حلقه:واحدشمارش اشیائ گرد، چاه
دانه:واحدشمارش گردو، مدادودیگراشیاءقابل شمارش
دستگاه:واحدشمارش ماشین آلات، رادیو، تلویزیون و...
دسته:واحدشمارش گل وگیاه
دوجین:واحدشمارش بسته‌های دوازده تایی(کمربند، گردنبند)، قنات
دهنه:واحدشمارش دکان ومغاز
سر:واحدشمارش گاو، گوسفند، گله، افرادخانواده
سکه:واحدشمارش انواع پول فلزی
شعله:واحدشمارش لامپ وشمع ونظایرآن
شیشه:واحدشمارش ظروف مایعات.
طاقه:واحدشمارش پارچه، شال، شال گردن
طغرا واحدشمارش نامه، پاکت وسندهای دیگ
عدد:واحدشمارش پرندگان، درب، پنجره ودیگراشیاءقابل شمارش
عدل:واحدشمارش دسته‌های بزرگ وسنگین کالا، پنبه، پارچه وکاغذ
ارابه:واحدشمارش توپ وتانک، اسلحه سنگین چرخ دار
فال:واحدشمارش گردو
فروند:واحدشمارش وسایل نقلیهٔ هوایی ودریایی
فقره:واحدشمارش گواهینامه، اسنادپرداختی(چک وسفته)
قبضه:واحدشمارش ازچاقوتامسسل
قراسه:واحدشمارش بندکفش، مدادولوازم تحریر
قطره:واحدشمارش اشک، خون، جوهروبعضی مایعات دیگر
قطعه:واحدشمارش عکس، شعر، زمین وفرش
قلاده:واحدشمارش جانوران وحشی
قواره:واحدشمارش زمین وپارچه(واحدشمارش یک دست لباس کامل)
گله:واحدشمارش دسته‌های مختلف جانوران لوله:واحدشمارش اشیاء استوانه‌ای شکل وخمیری وتيوپي شكل مانندچسب
مجلس: واحد مینیاتورهای دست‌نویس‌های قدیمی.
والور= درجه ي رنك
فروند =واحد شمارش دستگاه‌های بزرگ نظامی و غیرنظامی است. این واحد برای انواع هواگردها (هواپیما، بالگرد، جت و غیره) و شناورها (ناو، کشتی، قایق، لنج و جزاینها) و نیز دیگر تجهیزات نظامی مانند موشک و رادار به کار می‌رود.
استکان: برای مایعات، چای، قهوه، شیر و غیره بکار می‌رود.
اصله: برای درخت، چوب، تیر، سنبه.
انبار: حبوبات انباشته شده (مثل یک انبار گندم)، کالا
باب: خانه، مِلک، چادر، ساختمان از قبیل دکان، حجره، رستوران، مسجد، فروشگاه، حمام، تصفیه‌خانه.
بار: وزن، نمونه (یک بار هندوانه، سه بار سبزی)
بارخانه: صندوق جواهر (یک بارخانه فیروزه)
بدره: بسته نقدینه‌ها (یک بدره اشرفی)، اشرفی، سکه‌های زر.
برگ: کاغذ، ورق.
بطانه: خز، سنجاب، پوست بخارایی.
بطری: نوشیدنیها،
بغل: حجم و وزن (یک بغل سبزی، یک بغل آجیل و شیرینی)
بقچه: نخ، بسته نخ، رخت، شال
بته، بوته: درخت بی‌تنه مانند گل و گیاهان زینتی (مثل یک بوته نعنا)
بند: کاغذ
پاره: ده، روستا
پارچه: آبادی
پُرس: چلوکباب، غذا و مانند آن.
پیمانه: مایعات و گاه چیزهای دیگر.
تا: اکثر چیزها، مطلق اشیاء شمارشی مانند «پنج تا اتاق»، مطلق عدد مانند "سه تاً.
تار: مو
تازیانه: افعی، مارهای سمی
تخته: مفروشات (فرش، قالی، قالیچه، گلیم، زیلو، پتو، جاجیم)، پارچه، لحاف، تشک، لوح، برات.
تَن: انسان
تُن: واحد وزن.
توپ: پارچه. (بیست متر پارچه بسته‌بندی‌شده لباس را یک توپ می‌گویند).
جام: شیشه،
جفت: کفش، جوراب
جریب: واحد مساحت برای زمین و ملک.
جلد: کتاب، مجله
حلقه: فیلم عکاسی، لاستیک، مار
دانه: تخم مرغ
دست: قاشق و چنگال، رخت‌خواب
دستگاه: ماشین‌آلات، خودرو، آپارتمان
راًس: گوسفند، گاو
رشته: قنات
زنجیر: فیل
شاخه: گُل، آهن‌آلات
عدد: در، پنجره
عدل: پنبه
فقره: پرونده، برات، چک، سفته، فیش بانکی، گواهینامه، برداری، جواز، وام، مِلک، لایحه، جرم، قتل، سرقت، حادثهٔ رانندگی
قالب: صابون
قبضه: تفنگ
قرص: نان
قطعه: عکس ،زمين
قلاده: پلنگ، یوزپلنگ، سگ
قطعه: تمبر
نخ: سیگار
نفر: انسان، شتر
واحد: حمام، آپارتمان، منزل مسکونی
بار: واحدشمارش کالاهایی که به مقیاس معینی بسته بندی می‌شوند
برگ: واحدشمارش کاغذهای جلدنشده
بند: واحدشمارش یک دسته کاغذومقوابه مقدارمعین
تخته: واحدشمارش قالی، پتووفرش
توپ:واحدشمارش پارچه ندوخته
تیر:واحدشمارش قشنگ
ثوب:واحدشمارش لباس دوخته
جام:واحدشمارش شیشه پنجره، آیینه
جفت:واحدشمارش کفش، جوراب، دست
جلد:واحدشمارش کتاب
جین:واحدشمارش قرقره، دکمه، مداد
حب:واحدشمارش قند، آب نبات، قرص
حلقه:واحدشمارش اشیائ گرد، چاه
دانه:واحدشمارش گردو، مدادودیگراشیاءقابل شمارش
دستگاه:واحدشمارش ماشین آلات، رادیو، تلویزیون و...
دسته:واحدشمارش گل وگیاه
دوجین:واحدشمارش بسته‌های دوازده تایی(کمربند، گردنبند)، قنات
دهنه:واحدشمارش دکان ومغاز
سر:واحدشمارش گاو، گوسفند، گله، افرادخانواده
سکه:واحدشمارش انواع پول فلزی
شعله:واحدشمارش لامپ وشمع ونظایرآن
شیشه:واحدشمارش ظروف مایعات.
طاقه:واحدشمارش پارچه، شال، شال گردن
طغرا واحدشمارش نامه، پاکت وسندهای دیگ
عدد:واحدشمارش پرندگان، درب، پنجره ودیگراشیاءقابل شمارش
عدل:واحدشمارش دسته‌های بزرگ وسنگین کالا، پنبه، پارچه وکاغذ
ارابه:واحدشمارش توپ وتانک، اسلحه سنگین چرخ دار
فال:واحدشمارش گردو
فروند:واحدشمارش وسایل نقلیهٔ هوایی ودریایی
فقره:واحدشمارش گواهینامه، اسنادپرداختی(چک وسفته)
قبضه:واحدشمارش ازچاقوتامسسل
قراسه:واحدشمارش بندکفش، مدادولوازم تحریر
قطره:واحدشمارش اشک، خون، جوهروبعضی مایعات دیگر
قطعه:واحدشمارش عکس، شعر، زمین وفرش
قلاده:واحدشمارش جانوران وحشی
قواره:واحدشمارش زمین وپارچه(واحدشمارش یک دست لباس کامل)
گله:واحدشمارش دسته‌های مختلف جانوران لوله:واحدشمارش اشیاء استوانه‌ای شکل وخمیری وتيوپي شكل مانندچسب
وخمیردندان.
+ نوشته شده در چهارشنبه پنجم مرداد ۱۳۹۰ ساعت ۶:۱۳ ب.ظ توسط علی حیدری
|